Geen kraanwater meer? Mogelijk zelfs sneller dan gedacht

Veel luisterplezier met de podcast van dSAudio!

De komende dagen wordt er dan wel regen verwacht, de voorbije weken was het kurkdroog. Onze waterpeilen staan alarmerend laag. De idee van een ingrijpend watertekort wordt alsmaar meer werkelijkheid.

Tijdens zijn bezoek aan natuurgebied De Liereman zag Wouter Woussen, redacteur van DS Weekend, met eigen ogen hoezeer onze natuur lijdt onder de aanhoudende droogte. Binnenlandredacteur Tom Ysebaert legt uit dat niet alleen de natuur, maar ook wij, daar de gevolgen van zullen ondervinden. Mogelijk zelfs sneller dan we hadden gedacht.

Water in mijn Facebook-archieven

Water heb ik altijd al heel belangrijk gevonden, het is de bron van alle leven op aarde. Zonder water geen leven. Drinkwater is schaars en een toekomstig (drink)watertekort zal in Europa wellicht veel meer levens eisen dan het coronavirus. Met de afgelopen vier hete en droge zomers (2017-2020) begin ik mij meer een meer zorgen te maken over het dreigende (drink)watertekort en een overheid die weigert structureel en fundamenteel in te grijpen (dat hebben jullie wellicht al opgemerkt :-)). Ik ben dus eens uit nieuwsgierigheid terug in mijn Facebook-archieven gedoken om op zoek te gaan naar water-gerelateerde onderwerpen die ik toen op mijn tijdslijn plaatste (ik heb geen Facebook meer sinds oktober 2018, toen ben ik met deze blog begonnen), hier een chronologisch overzicht:

  • 19 september 2018 – Ik maak mij zorgen over ‘ecologische infrastructuurwerken en waterdoorlatende verharding’, termen die de bouwlobby graag gebruikt om politici te misleiden en overtuigen dat ze ‘ecologisch’ bezig zijn (sic): ‘Het fietspad langs Terlanenveld krijgt stilaan vorm maar vandaag merkte ik toch een aantal verontruste zaken op: aan Pento spreekt men van een ‘eco’-parking. Wat ze daar juist mee bedoelen is mij een raadsel maar als het wil zeggen dat het waterdoorlatend is hebben ze zich toch vergist denk ik. Als ik zie wat een dikke laag stabilisé ze hebben gelegd denk ik niet dat daar nog water kan doordringen. Maar ik ben natuurlijk geen expert, kan mij dus vergissen. Ten tweede liggen er aan Kamp² pakketten grasdallen, zouden ze toch van plan zijn om daar ook een ‘eco’-parking aan te leggen… Ik hoop alleszins van niet! Er wordt duidelijk nog geen werk gemaakt van de betonstop en de auto blijft koning van de weg.’
  • 24 juli 2018 – Ik pak uit met onze tuin :-): ‘Liever fris groen gras zoals in onze achtertuin dan al die mooie afgemaaide bruine gazons. Ga voor tweemaal maaien per jaar!’
  • 15 april 2018 – Dit artikel zet er mij toe aan om het volgende op Facebook te zetten: ‘En toch zijn er nog mensen die weigeren te beseffen dat onze planeet eindig is en dat we verkeerd bezig zijn. De vervuiler moet betalen! Vliegtuigtickets moeten VEEL duurder, benzine en diesel moeten VEEL duurder, elektriciteit en water moeten ook VEEL duurder. Zolang men de mens niet in zijn portemonnee treft zal hij niet veranderen. Laat ons ook stoppen met alles vol te bouwen, met te zeggen dat ecowagens duurzaam zijn, met te zeggen dat bepaalde dieren overlast veroorzaken, de mens is tenslotte de grootste overlast! Maar dat willen wij allemaal niet horen of niet zeggen, waarom eigenlijk?’
  • 23 juni 2017 – ik maak mij kwaad omdat mijn buren hun auto met hoge druk aan het wassen zijn. Daarop volgde een discussie waarin ik het volgende meegaf: ‘Ne karcher met water uit de regenput? Toch niet aan te raden denk ik. Maar denk ook niet dat die regenwater hebben hoor.’ […] ‘Ik wil maar zeggen: als je grootste bekommernis in deze tijden van waterschaarste je blinkende auto nog eens een poetsbeurt geven is, ja dan liggen je prioriteiten duidelijk verkeerd, regenwaterput of niet, autofreak of niet! Maar bon, hij heeft chance dak de flikken niet gebeld heb :-).’ […] ‘Maar alé, dit is toch compleet absurd, de landbouwers zijn aan het kreunen onder de waterschaarste en die worden effectief beboet wanneer ze ergens water halen waar ze geen vergunning voor hebben, hun traktoren worden zelfs in beslag genomen! En wij blijven doodleuk onze zwembaden vullen, onze auto’s wassen, onze gazons besproeien, … Dit vind ik totaal niet kunnen! En ik ben niet verzuurd maar ik bekommer mij wel om ons leefmilieu en de natuur. Ik vind het ook erg dat men dit verbiedt en dat men ons niet vrij laat maar blijkbaar kan men niet meer rekenen op het gezond verstand van de mensen. En stel je voor dat die droogte nog heel de zomer doorgaat dan kan je in september misschien wel uitpakken met een schone wagen maar kan je je mss niet meer douchen, je wc’s niet meer doorspoelen, je afwas niet meer doen, …’
  • 21 juni 2017 – over de warme en droge zomer van 2017 postte ik dit artikel op Facebook met volgende commentaar: ‘Had al veel vroeger moeten gebeuren. Maar het is natuurlijk makkelijker om dit mee te delen als al het water al op is natuurlijk.’. In een discussie dat daarop volgde had ik dit geantwoord: ‘Waarom is het waterverbruik met 40% gestegen afgelopen week? Kan het zelf niet achterhalen maar ik vermoed omdat alle zwembaden afgelopen week zijn gevuld? Het zou mij verbazen dat men dit niet had zien aankomen, de weersvoorspellingen waren althans zeer duidelijk. Men zou bijvoorbeeld de verkoop van zwembaden aan banden moeten leggen, maar dit zou een zeer onpopulaire maatregel zijn natuurlijk. Er is geen reden tot paniek maar we mogen wel bezorgd zijn?!?! Wat moeten we daarvan denken? Ik vind dat de overheid hier wel wat kordater mag ingrijpen in plaats van de boodschap te geven dat we nu even moeten stoppen met water te verspillen maar van zodra de droogte voorbij is gaan we gewoon verder met waterverspilling. Ik denk dat het nu de moment is om een campagne op te starten om waterverspilling tegen te gaan, mensen bewust te maken dat water schaars is en dat we er verstandig mee moeten omgaan… De mensen beseffen dit niet maar in Afrika en het Midden-Oosten wordt er gevochten om water en hier vullen ze er hun zwembaden mee! Ja, ligt nogal gevoelig bij mij :-).’
  • 23 juli 2016 – In een Facebook-gesprek haal ik het volgende aan: ‘De enige echte oorzaak van al deze miserie is inderdaad overbevolking. Je kan ver gaan in geboortebeperking, maar een eerste stap in onze Westerse maatschappij lijkt mij om het kindergeld af te schaffen. Maar dit is taboe natuurlijk, daarom vind ik dat geboortebeperking weer helemaal bovenaan de agenda moet komen te staan bij onze politici. Maar zolang groei en winst maken de belangrijkste drijfveren blijven in onze doorgedraaide samenleving zie ik hier niet veel aandacht naar gaan, nochtans zijn de conflicten reeds zichtbaar: hongersnood, oorlogen om water, migratiebewegingen, …’
  • 20 juni 2016 – over de uitspraak van onze minister van Ontbossing (Joke Schauvliege): “Een boom heeft ook altijd de functie gehad om gekapt te worden”, had ik toen oa dit gezegd in een gesprek met iemand uit haar omgeving: ‘daarvan moet je mij idd niet overtuigen :-). Een hele boterham, maar je hoort mij waarschijnlijk al komen: dit is pure economie en Xavier Everaert is volgens een snelle zoektocht via google een liberaal. Met cijfers kan je alles bewijzen en kan je goochelen. Wat ik van een minister van natuur verwacht is om de andere facetten van het bos in de kijker te plaatsen: biodiversiteit, functies die het bos vervult (water absorberen, microklimaat, zuivering van water, …). Wat Schauvliege in het bewuste interview deed is gewoon de boskap lobby vertegenwoordigen. Maar bon, nu zijn we ver verwijderd van het oorspronkelijke onderwerp, maar een tête-à-tête met mevrouw Schauvliege zie ik anders nog wel zitten hoor :-).’
  • 15 juni 2016 – Water als oorlogswapen. Mijn commentaar: ‘Waar is de EU? Waar is de VN? Hier word ik kwaad van!’
  • 26 februari 2016 – Het land van ontbossing, bestrating en betonnering met mijn commentaar: ‘En als ze het niet over bestrating en betonnering hebben dan toveren ze met de woorden zoals semi-verharding, waterdoorlatende verharding, … De bouwsector is gewoon veel te machtig in Vlaanderen en als we iets tegen die bouwsector willen ondernemen dan komen we aan de jobs, en als je in Vlaanderen iets tegen jobcreatie en tegen de economie hebt dan ben je een dwaas.’

Ondertussen ben ik het internet aan het afschuimen naar informatie over (drink)water in Vlaanderen. Ik hoop jullie in mijn volgende bericht een overzicht van interessante websites te kunnen meegeven.

Draulans over droogte en Van Broeck over leven na corona in De Afspraak

Het is nog maar half mei en de toestand is al ernstig. Sinds 1901 is het niet meer zo droog geweest. Hoe goed zijn wij gewapend tegen een nieuwe droge zomer? We vragen het aan bioloog Dirk Draulans.
Wat moet, mag, kan anders na corona. Het is een vraag die u zichzelf wellicht ook al gesteld hebt. Blijft alles bij het oude of slaan we nieuwe wegen in? Is dit het moment om keuzes te maken voor een samenleving na corona? Die vragen zullen we de volgende weken regelmatig stellen aan vele mensen en zo komen we hopelijk tot de beste keuzes. Vandaag is het aan Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck.

Waterschaarste? Geen probleem, we drijven de watercapaciteit wel op (sic)

Mijn blog wordt stilaan een waterkrant :-), terecht ook want ik vind dit een zeer groot probleem waar nauwelijks wordt bij stil gestaan. Hieronder nog een paar extracten van artikels die ik afgelopen dagen las.

Zwembadjes vol, kranen leeg in Overijse: “Waterverbruik verdubbeld, sproeiverbod tot zondagavond”

‘We roepen de mensen dan ook nogmaals op om zuinig om te springen met water. Het is niet het moment om nu zwembadjes te vullen, de auto te wassen of je gazon te sproeien’, klinkt het nog bij De Watergroep. Een oproep die overigens ook gedeeld wordt door de lokale brandweer.’

‘We zitten nu al enkele jaren op rij met problemen qua watervoorziening in de zomer. Die boodschap wordt steeds herhaald, maar men veegt er zijn voeten aan. Die houding gaat duren tot er effectief geen water meer uit de kraan komt, zoals ik deze week ook zei in De Afspraak. Dan gaan de mensen beseffen hoe erg het gesteld is. […] Weet je, vroeger zou ik ook zeggen dat je eerst een maatschappelijk draagvlak moet creëren. Ik ben daar alweer van teruggekomen. Want als je wacht, kom je automatisch te laat. Een droogteperiode lijkt er eigenlijk voor gemaakt om mensen te confronteren met hun hoogmoed. Maar die lijken nog steeds niet te begrijpen dat we op de limieten botsen van hoever we de aarde kunnen drijven voor ons comfort. Nu beginnen wij stilaan te beseffen dat we de voorbije 50 jaar boven onze stand hebben geleefd.’, aldus bioloog en journalist Dirk Draulans in De Morgen.

Na Corona dreigt waarschijnlijk de allergrootste ramp…

…die van de waterschaarste. Na 3 kurkdroge jaren weigert de regering doortastende maatregelen (bijvoorbeeld water fors duurder maken) te nemen en doet iedereen alsof er niets aan de hand is. We blijven kärcheren, onze gazons sproeien, onze zwembaden vullen en onze auto’s wassen terwijl het waterpeil zienderogen daalt tot nooit eerder geziene lage meetstanden. Lees hier wat Patrick Willems, hydroloog aan de KU Leuven, te zeggen heeft over de droogte van de laatste 3 jaren. Wie overleeft na corona de waterschaarste? Wie blijft straks gespaard van het waterafschakelplan? Toch wel boeiende vragen die iedereen blijft negeren maar waar we vroeg of laat een serieuze prijs zullen voor moeten betalen…

Wacht niet tot het te laat is, hier alvast enkele tips om water te besparen.

Dag van de Aarde: water

Ondertussen beseffen de meesten onder ons al een hele tijd dat de aarde aan het opwarmen is. De klimaatontkenners haken hier al af :-). Wetenschappers waarschuwen al decennia voor de gevolgen van klimaatverandering. Meten is weten, dat weten we ondertussen, maar het besef dat weten ook tot actie moet leiden ontbreekt.

Meten is weten, dat weten we ondertussen, maar het besef dat weten ook tot actie moet leiden ontbreekt.

Naast de klimaatontkenners heb je de mensen die klimaatverandering erg vinden maar zelf niet bereid zijn om hun steentje bij te dragen. Hier vind ik dat de overheid moet ingrijpen (niet door te subsidiëren maar door te beperken), maar ook politici zijn doof voor klimaatverandering en zijn enkel geïnteresseerd in de volgende verkiezingen. Praten over schaarste en beperkingen opleggen is pure politieke zelfmoord en zou daarbij de economie kunnen ontwrichten, dus wordt het doodgezwegen.

We moeten af van het idee dat alles overal en altijd kan!

Het gevolg is dat men niet meer beseft dat proper water een eindige grondstof is en dat men er spaarzaam mee moet omgaan. Technofixers halen aan dat men gemakkelijk zeewater kan ontzilten en vergeten al te graag dat dit negatieve gevolgen heeft voor onze Aarde. Schaarste en beperkingen opleggen zijn taboe! Totaal fout! We moeten af van het idee dat alles overal en altijd kan!

Het besef dat klimaatverandering wel degelijk een impact zal hebben op onze toekomst werd voor een aantal onder ons duidelijk met de droogte van 2017. Alsof de droogte uit 2017 niet erg genoeg was kregen we in 2018 een zelfde rampjaar. Berichten over de gevolgen van de droogte verschenen met de regelmaat van de klok in de media. Landbouwers kwamen in de problemen met het irrigeren van hun akkers. Men kwam op een bepaald moment zelfs in de absurde situatie terecht dat in bepaalde regio’s de landbouwer niet meer mocht irrigeren terwijl particulieren en de openbare diensten nog wel zwembaden en vijvers mochten vullen, auto’s mochten wassen, gazons en tuinen mochten besproeien, … Pas dan kwam het ‘geweldige communicatie-/actieplan’ van onze daadkrachtige overheid in voege. Men sprak over kleurencodes, een droogtecommissie, ineens moesten de provinciegouverneurs beslissen over adviezen, … Dit allemaal leidde tot een communicatieplan waar niemand aan uit kon, een plan dat voor elke provincie verschilde. Van een duidelijke communicatie en éénvormige aanpak was geen sprake, verwarring en amateurisme troef!

Het actieplan bleef ook dode letter. Men dreigde met boetes en controles maar in realiteit mocht iedereen gewoon verder doen zoals gewoonlijk. Jan Briers, provinciegouverneur van Oost-Vlaanderen, was duidelijk geen voorstander van een ‘harde’ aanpak: ‘Het is niet de bedoeling om een heksenjacht te organiseren’, klinkt het. Hij rekent op het gezond verstand en ‘solidariteitsgevoel’ van de inwoners van de provincie. Awel meneer Briers, het gezond verstand van de overheid en de modale inwoner kan ik samenvatten met een reactie die ik vorige zomer kreeg van een vriend toen ik mijn zorgen uitte over de mogelijke gevolgen van een langdurige droogte: ‘Waar maak je je nu zorgen om, er komt toch nog altijd water uit de kraan’. Ik wil maar zeggen, maatregelen aankondigen zonder handhaving leidt tot niets.

Waar maak je je nu zorgen om, er komt toch nog altijd water uit de kraan.

Bovenstaande reactie klopt inderdaad maar als ik mij niet vergis is er geen enkele meteoroloog die het weer op lange termijn kan voorspellen. Onze houding en ons onvermogen om krachtdadig op te treden heeft ertoe geleid dat we nu nog steeds kampen met watertekorten. Wat komende zomer ons zal brengen van neerslag is een groot vraagteken. Wat zullen de gevolgen zijn van 3 opeenvolgende droge jaren? Niemand weet het, maar één ding stelt mij gerust, zolang er water uit de kraan komt hoeven we ons geen zorgen te maken (sic).

Waarom schrijf ik dit nu? Omdat er nog steeds mensen zijn die niet beseffen dat we in een precaire situatie verkeren. Eergisteren ging ik net zoals vele anderen fietsen om te genieten van het uitzonderlijke lenteweer. Het is mij tijdens de rit opgevallen dat veel mensen hun wagen aan het wassen waren. Onverantwoord vind ik het! Ik fiets ook graag met een propere fiets maar nu denk ik wel twee keer na alvorens mijn fiets te poetsen. Onze watervoorraden zijn nog steeds niet aangevuld tot het normale peil, experten waarschuwen voor de lage waterstanden en hopen op grote hoeveelheden neerslag de komende weken, de toekomst is onzeker, en toch blijven we onze waterreserves aanboren voor nutteloze doeleinden. Wetenschappers waarschuwen, maar wat ben je met wetenschap als de media en overheid er niet naar luisteren en liever rekenen op het ‘gezond verstand’ van de burger. Het gezond verstand is soms ver zoek, maar mijn gezond verstand zegt dan,

wat ben je met een propere wagen of een groene gazon als er geen druppel water meer uit de kraan komt…